TEMAT NUMERU

BIBLIOTERAPIA

Biblioterapia (z greckiego: biblion - książka i therapeo – leczę) wywodzi się z dostrzeżenia – już w starożytności – terapeutycznych walorów literatury. Za czasów Ramzesa II istniała „święta biblioteka” z napisem Lecznica duszy; u Cycerona zaś czytamy: Czytanie rozwija rozum młodzieży, odmładza charakter starca, uszlachetnia w chwilach pomyślności, daje pomoc i pocieszenie w przeciwnościach.

Współczesna biblioterapia jest dziedziną interdyscyplinarną: odwołuje się do psychologii, psychiatrii i medycyny, pedagogiki specjalnej, wybranych nauk bibliotekoznawczych i dyscyplin filologicznych. Jest działaniem terapeutycznym, skierowanym do różnorodnych adresatów: chorych, niepełnosprawnych, uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, nastolatków z problemami emocjonalnymi i zaburzeniami zachowania, osób boleśnie doświadczonych przez los a także dzieci, dopiero niepewnie stojących na progu życia. Biblioterapia pomaga przezwyciężać lęki, budować dojrzałą osobowość, zaakceptować nieuchronne. Stanowi formę psychicznego wsparcia, zyskującą w ostatnich latach wielką popularność.

Zwykle wyróżnia się trzy rodzaje biblioterapii: instytucjonalną, kliniczną i wychowawczą (wychowawczo–humanistyczną, rozwojową). Dla nas – pedagogów – istotna jest ta ostatnia, bowiem możemy poprowadzić ją z naszymi podopiecznymi sami. Rolą biblioterapeuty jest tutaj prowokowanie, prowadzenie dyskusji, zmierzającej do określonych celów: zmiany postaw, przekonań, zachowania, a także sprzyjającej kompensacji oraz samorealizacji jej uczestników. Warunkiem efektywności działania biblioterapeutycznego jest jednak prawidłowe zdefiniowanie jego celu (potrzeb konkretnych osób), właściwy dobór materiału biblioterapeutycznego oraz zachowanie odpowiedniego, opartego na sprawdzonym schemacie, modelu postępowania. Dodać należy, że biblioterapia wychowawcza ma również istotne znaczenie profilaktyczne.
Proponowana w niniejszym Informatorze literatura znakomicie przybliża zagadnienie, zachęcając jednocześnie do samodzielnego podejmowania działań biblioterapeutycznych.
 

Bytomska Biblioteka Pedagogiczna. Informator
Zeszyt 10 (styczeń-marzec 2010)